Column

De tram op Aruba!

Aruba is een van de dichtst bewoonde eilanden van de Caribische archipel. Toen de olieraffinage naar Aruba kwam, kwamen er ook veel arbeidsmigranten naar het eiland, heel veel zelfs. In de jaren veertig van de vorige eeuw woonden er 15.000 mensen op Aruba. In de decennia daarna gaat het snel en laat de bevolkingsgroei zich nog het beste vergelijken met een op hol geslagen grafieklijn die steeds grotere hoogtes zoekt.

Aruba is qua omvang te vergelijken met het Waddeneiland Texel. Op Texel wonen 14.000 mensen en het eiland ontvangt jaarlijks zo’n 700.000 toeristen. Anno 2011 zitten we op Aruba royaal over de 104.000 inwoners met 89 verschillende nationaliteiten en weten op jaarbasis 1.8 miljoen toeristen - het meest westelijk gelegen - ABC-eiland te vinden.

Uiteraard zitten de Arubanen niet de hele dag op een stoel, maar verplaatsen ze zich veelvuldig op ‘One happy Island’. De inwoners van Aruba springen niet graag op een fiets als ze op pad gaan, maar laten zich liever in grote comfortabele auto’s glijden. Des te groter die auto’s zijn, des te beter. Evenals in Nederland is de auto op Aruba namelijk het ultieme statussymbool, de allerheiligste koe.

Ook de toeristen gaan niet de hele dag kuilen graven op de hagelwitte zandstranden van Aruba, ook zij willen regelmatig met auto’s ‘cruisen’ op het eiland. Nu wil het toeval dat het grootste deel van de toeristen op Aruba een Amerikaans of Canadees paspoort heeft. En het is algemeen bekend dat deze Noord-Amerikanen geen liefhebbers zijn van de Nissan Micra’s en Mini Coopers van deze wereld. Hummers en SUV’s passen beter bij hen en deze voertuigen zijn dan ook royaal ingevlogen en ingeklaard om aan die wensen te voldoen.

Als je echter heel veel (stretched)Hummers wilt zien, moet je niet op Aruba maar op Sint Maarten zijn. Op dit Bovenwindse Eiland lijkt het wel of je Hummers zo gratis en voor niets van bomen kunt plukken. Zowel aan de Franse als aan de Nederlandse kant van Sint Maarten vormen ze een ware ‘plaag’.

Op Aruba scheuren heden ten dage ruim 75.000 auto’s rond op slechts 180 vierkante kilometer oppervlakte. De autodichtheid op Aruba komt daarmee dus op 416 auto’s per vierkante kilometer. In Nederland is de autodichtheid momenteel berekend op 214 auto’s per vierkante kilometer. Een eenvoudige rekensom leert dan dat er twee keer zoveel auto’s per vierkante kilometer op Aruba rondtuffen dan in Nederland.

Je zou verwachten dat het daarom druk is op Aruba; een groot, niet te controleren mierennest. Het hangt er echter vanaf waar je bent op het eiland. Oranjestad verkeert inderdaad al jaren in een permanent verkeersinfarct en daar is het dus filerijden.

Maar niet lang meer. Een bypass operatie staat op het programma. Er komt een ringweg rondom de stad om het centrum te ontlasten en te verfraaien. Maar ook de weg richting San Nicolas slibt al aardig dicht en moet nodig gedotterd worden. Ook die ingreep gaat spoedig plaatsvinden. Er zal een vierbaansweg worden aangelegd tussen de hoofdstad en de tweede stad van het eiland.

Maar misschien moet het allemaal wel anders. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar Bermuda. Het paradijselijke eiland dat net buiten de noordelijk Caribische archipel valt. Bermuda is drie keer zo klein als Aruba maar er wonen toch ruim 60.000 mensen. Het eiland is uiteraard wereldberoemd omdat het deel uitmaakt van de beruchte ‘Bermudadriehoek’.

De Bermudadriehoek is een denkbeeldige driehoek tussen Bermuda, Miami en Puerto Rico. Het is een gebied waar in de loop van de tijd bovengemiddeld veel schepen zijn vergaan en vliegtuigen zijn neergestort. Hier is echter tot op de dag van vandaag geen wetenschappelijke verklaring voor gevonden.

Maar het is niet alleen maar rampspoed rondom Bermuda. In tegendeel zelfs, het is een zeer welvarend eiland. Bovendien is het er een zeer mooi en schoon en dat willen ze daar graag zo houden. Een van de manieren om dat te waarborgen is om heel kritisch over mobiliteitsvraagstukken na te denken en dat hebben de Bermudaanse autoriteiten gedaan. Ze zijn hierbij met intelligente oplossingen gekomen.

Om de prachtige natuur voor de komende generaties te beschermen en om te voorkomen dat er verstikkende files ontstaan, mag ieder Bermudaans gezin slechts één auto kopen, waarmee maximaal met een vaartje van 35 kilometer per uur over het eiland geracet mag worden. Daarnaast kun je als toerist op Bermuda geen auto huren en ben je dus voor verplaatsingen afhankelijk van taxi’s.

De manier waarop ze het autovraagstuk op Bermuda hebben aangepakt gaat waarschijnlijk niet werken op Aruba. Bermuda ontvangt jaarlijks ‘slechts’ 200.000 toeristen en daarmee is het veel minder druk op het eiland. Aruba daarentegen wordt overspoeld door miljoenen, aan luxe gewende toeristen en die laten zich niet allemaal in taxi’s of bussen drukken.

Maar de Arubaanse autoriteiten zitten niet stil; er ligt een ambitieus plan op tafel. Oranjestad krijgt namelijk een heuse tramlijn en wordt dus na Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht de vijfde stad binnen het Koninkrijk der Nederlanden waar een ‘Caribische’ tram vrolijk gaat rondracen.

De tramlijn wordt drie kilometer lang en gaat lopen vanaf de cruisterminal naar het centrum van Oranjestad. Jaarlijks waggelen ruim 700.000 voornamelijk Amerikaanse cruisetoeristen van de immense zeekolossens af in de cruisehaven van Oranjestad. Nu moeten ze nog even aan de wandel om de ‘suikerspin’ gekleurde monumentale gebouwen van Oranjestad te bereiken, die net buiten de cruiseterminal liggen.

Om het de toeristen in de toekomst zo makkelijk mogelijk te maken, kunnen ze straks direct als ze van ‘boord’ komen van de drijvende flatgebouwen, aan ‘boord’ gaan van de spiksplinternieuwe tram die direct koers zet richting ‘down Town’ Oranjestad.

In de hoofdstad van Aruba etaleren vervolgens tientallen luxe winkels hun witgouden Rolexen, chique Armani maatpakken en exclusieve Louis Vuitton handtassen aan de koopgrage cruisetoeristen die net van de immense zeeschuitjes gestapt zijn.

Het is natuurlijk wel een beetje paradoxaal dat de cruisetoeristen - die lange tijd op de ultra luxe cruiseboten hebben gedobberd en hun maagjes volgestouwd hebben met gepocheerde ganzenlevers, Italiaanse truffels en Provençaalse kalfszwezeriken - de kans wordt ontnomen om even de beentjes te strekken om daarmee hun gezondheid een goede dienst te bewijzen na zo’n doorlopende marathon van corpuleuze maaltijden aan boord.

Het wordt overigens geen type tram zoals we die in Nederland gewend zijn. Met andere woorden, geen aaneengeschakelde grauwe metalen containers waarin je opgesloten wordt. Je moet eerder denken aan de situatie in San Francisco. In deze heuvelachtige Amerikaanse stad rijden zeer fraai opengewerkte trams die je een sterk ‘Eftelingachtig’ gevoel geven, zonder overigens kitscherig te worden.

Drie kilometer tramlijn is natuurlijk ‘peanuts’. Dat zet feitelijk geen zoden aan de dijk, maar het is wel een mooie ‘eyeopener’ en ‘opstap’ voor een veel ambitieuzer en omvangrijker mobiliteitsplan, waarbij het autogebruik op Aruba substantieel gereduceerd zou kunnen worden.

Laat de tram bijvoorbeeld niet alleen de cruisehaven met het centrum van Oranjestad verbinden, maar zorg ervoor dat de vier grote woonkernen van Aruba met elkaar verbonden worden door een netwerk van tramlijnen. Als gevolg hiervan laten wellicht meer Arubanen hun auto staan om in de tram te springen.

Aruba kent namelijk naast Oranjestad (35.000 inwoners) nog drie andere plaatsen met een aanzienlijke omvang: San Nicolas (18.000 inwoners), Noord (17.000 inwoners) en Santa Cruz (13.000 inwoners). Deze woonkernen liggen tamelijk geïsoleerd op het eiland en het zou wellicht een prima plan zijn om ze middels een tram te verbinden waardoor, je een pak auto’s kwijt bent.

Het zou ook zo mooi passen bij de tomeloze ambities van Aruba. Het eiland wil heel graag ‘groen’ worden. De Arubanen gaan bijvoorbeeld ook een tweede windmolenpark bouwen en nog meer energie uit de immer schijnende zon absorberen met grote ‘velden’ zonnepanelen. In dit kader is het dan ook wel aardig om tevens het aantal auto’s te reduceren en daarmee de CO2-uitstoot te verkleinen!