Column

Wurgslangen op Aruba!

Het Victoriameer in Afrika is net zo groot als Ierland en is daarmee het grootste zoetwatermeer van de wereld. Het meer vormt de bron van de rivier de Nijl en bezat meer dan 2.500 verschillende vissoorten. Helaas gebruik ik het woord ‘bezat’ in plaats van ‘bezit’. Wat is er gebeurd?

In de jaren 50 heeft men nijlbaars losgelaten in het meer, ten bate van de commerciële visserij. De nijlbaars is niet zo maar een vis. Het is de grootste rover van het zoetwater met een ontembare vraatzucht. Dit visje kan doorgroeien tot een lengte van maar liefst twee meter en daarbij het astronomisch gewicht van 200 kg bereiken!

Alles wat in het vizier van deze dodelijke predator komt, wordt vakkundig opgegeten. De natuurlijke voedselpiramide in het Victoriameer is hierdoor wreed onderuit geschopt. In plaats van de 2.500 verschillende vissoorten van weleer telt het zoetwatermeer nu nog maar een schamele 50 vissoorten.

Het moge duidelijk zijn dat het ecosysteem in het Victoriameer knock-out is geslagen door dit visje en daar nooit meer van zal herstellen. Over dit drama is een indrukwekkende docufilm gemaakt door de Oostenrijkse filmmaker Hubert Sauper: Darwin’s Nightmare.

Op internet heb ik laatst een foto gezien van een warawara (de Arubaanse naam voor de kuifcaracara, de grootse roofvogel van Aruba met een gewicht van maar liefst anderhalve kilo!) die hoog in een waaiboom langzaam verdween in het maagdarmstelsel van een Boa constrictor.

De warawara zat waarschijnlijk braaf in de divi-divi boom over de Arubaanse prairie uit te turen. Voor niets en niemand bang en dat is ook logisch. Een miljoenen jaren durende evolutie heeft hem aan de top van de voedselpiramide geplaatst op Aruba. Alles wat op het Caribische eiland rondrent of rondfladdert staat op zijn menu, dead or alive!

Op Aruba leven twee inheemse slangensoorten: de uiterst zeldzame Arubaanse ratelslang en de veel voorkomende Baker's katteoogslang. Deze twee reptielen zijn normaal gesproken geliefde prooien voor onze gevleugelde vriend.

Waarschijnlijk heeft de warawara die dag de Boa constrictor voor een van de genoemde slangen aangezien en gedacht: ‘vandaag wordt het diner keurig aan huis afgeleverd’. Maar dat bleek een fatale inschattingsfout. In plaats van een liefdevolle omhelzing hoog in de boom volgde een dodelijke omstrengeling.

De Boa’s hebben het op Aruba prima naar hun zin. Er worden er steeds meer gespot, hetgeen een teken is dat deze slangensoort zich ook uitstekend voortplant op het Caribische eiland. De slangen worden nu nog als ‘persona non grata’ gezien en mogen dus gedood worden.

De inwoners van Bonaire zijn uiterst trots op hun Caribische flamingo’s. Doordat Aruba zo massaal bezocht wordt en bovendien niet de noodzakelijke zoutwatermeertjes heeft, laat deze majestueuze vogel Aruba keurig naast zich liggen. Maar de Arubanen hebben op hun eiland ook een vogel waar ze bijzonder fier op zijn: de Arubaanse holenuil. Dit is een unieke vogelsoort die alleen maar op Aruba voorkomt! Maar hoe lang nog?

Zoals de naam al doet vermoeden, leeft het kleine uiltje niet hoog in de veilige bomen maar in holen onder de grond. Maar wat maakt het eigenlijk uit. De nieuwe slangensoort van Aruba kan ook prima een boompje bedwingen om daar hoog en droog dood en verderf te zaaien.

De Arubaanse holenuil is nu al een zeldzaamheid op het Caribische eiland. In de natuur is het uiteraard eten of gegeten worden, maar het mag toch niet zo zijn dat een slangensoort die elf jaar geleden per ongeluk of opzettelijk is losgelaten op Aruba een unieke vogelsoort en andere inheemse diersoorten gaat uitroeien die miljoenen jaren evolutie achter de kiezen hebben?