Column: Helikopterachtige manoeuvres van kolibries op Aruba!

Op Aruba fladderen meer dan 170 verschillende vogelsoorten rond. Zowel de grootste als kleinste representant van het vogelrijk is op het eiland vertegenwoordigd. De 145 kilogram wegende struisvogels leven op One Happy Island weliswaar niet in het wild, maar zitten netjes opgehokt in de struisvogelboerderij die het eiland rijk is. Waar ze gigantische eieren leggen met een gewicht van maar liefst 2,5 kilogram. Bij de kolibries, die wel vrijelijk op het eiland rondzoemen, stagneert de wijzer van de weegschaal al bij 2,6 gram en zal een eventueel nestje gevuld zijn met pietepeuterige eitjes die niet meer wegen dan 0,5 gram. De contrasten binnen één diersoort kunnen amper groter zijn. Alhoewel … De walvishaai, de grootste vissoort op aarde, is met zijn lengte van 15 meter, ruim 18.000 keer langer dan het kleinste visje dat ronddobbert in de wateren op onze planeet; de Paedocypris progenetica, een karperachtige van 7,9 millimeter. Tja!

Op Aruba zie je de mooiste vogels.

Wentelwiek

De kolibrie wordt de helikopter onder de vogels genoemd. Door de zeer snelle vleugelslag van tachtig slagen per seconde, zijn kolibries in staat tot een hele rits luchtcapriolen waar andere vogelsoorten spontaan de hik van krijgen. Zo kunnen ze in de lucht stil blijven hangen en recht omhoog vliegen óf recht omlaag. Ze kunnen zelfs achteruit vliegen. Deze bijzondere staaltjes van stuntvliegen hebben maar één doel: het snaveltje in de best mogelijke positie manoeuvreren ten opzichte van de bloem om zo eenvoudig toegang te verkrijgen tot nectar. Tijdens het vliegen maken de kolibries een zoemend geluid zoals we dat kennen van hommels of meikevers. Het is dan ook niet gek dat je direct de neiging hebt om een vliegenmepper voor de dag te toveren.

Energievreters

Kolibries zijn echte energievreters. Want een vleugelslag met een frequentie van wel tachtig slagen per seconde vereist dat er regelmatig nectar wordt bijgetankt. Om hun energievoorraad op peil te houden, moeten kolibries zo’n tweeduizend bloemen per dag bezoeken. Sonjabakkeren zit er voor kolibries dus absoluut niet in. Ze moeten om de vier minuten aan tafel. En als ze daar eenmaal zitten, volgen ze ook zeker niet het Atkins-dieet. Volgens deze wijlen Amerikaanse eetgoeroe moeten vrijwel alle koolhydraten uit de dagelijkse maaltijden worden verbannen.

Weer of geen weer

Kolibries prediken juist het tegenovergestelde. Zij slurpen dagelijks zoveel mogelijk nectar op. Deze mierzoete substantie zit bomvol met glucose, fructose en sacharose. En al dat zoet is hard nodig. Om tachtig vleugelslagen per seconde mogelijk te maken, moet het hart van de kolibrie maar liefst twaalfhonderdvijftig keer per minuut pompen om zuurstofrijk bloed in het haarvatenstelsel van de vleugelspieren te spuiten. Daar zijn enorme hoeveelheden brandstof voor nodig. Weer of geen weer, ook als het regent moet de kolibrie op pad. Er moet nu eenmaal doorlopend gegeten worden. Du moment het gevederde vriendje gaat vasten, komt onherroepelijk de man met de zeis om de hoek kijken en gaat het vogeltje, linea recta het hoekje om.

Samoerai-zwaard

De kolibriefamilie kent driehonderd verschillende leden, waarbij het grootste exemplaar evengroot is als een doorsnee postduif. De kleinste kolibrie daarentegen is zo groot als een hommel! Uiteraard dan wel een lichtelijk obese hommel. Veel mensen zijn gefascineerd door kolibries. Bij vogelaars spreekt de zwaardkolibrie het meest tot de verbeelding. Zwaardkolibries hebben een zeer lange snavel. En zeer lang betekent in dit geval dat de snavel lánger is dan het lichaam. Hij vertoont gelijkenis met het indrukwekkende zwaard van een Japanse Samoerai. Evenals de voormalige krijgers uit het land van de reizende zon, trekken zwaardkolibries regelmatig ten strijde. Inderdaad: de zwaardkolibries doen hun naam eer aan want ze verdedigen hun territorium tegenover binnendringende soortgenoten te vuur en … te zwaard.

Dogfights

Vooral tijdens het paar- en broedseizoen bestaat de kans dat je gratis getrakteerd wordt op een prachtig openluchtspektakel vol schijnaanvallen en ontwijkende vluchten. Tijdens deze zogenaamde dogfights kunnen kolibries snelheden bereiken van meer dan honderd kilometer per uur. Ook tijdens de parings-ritueel-duikvluchten van kolibries, waarmee de heren kolibries de dames kolibries willen imponeren, worden dergelijke astronomisch hoge snelheden gehaald.

Vruchtensapje

Op Aruba resideren drie verschillende soorten kolibries. Twee soorten komen veel voor, de derde laat zich minder vaak zien. Groene kolibries worden op Aruba blenchi berde genoemd en komen van alle kolibries het meest voor. Ze hebben een betoverende groene metaalachtige kleur en laten zich dagelijks rondom hotels, appartementjes en vakantievilla’s zien. Als je in de ochtend buiten op het terras relaxed in je croissantje hapt en aan je vruchtensapje nipt, kun je zomaar getuige zijn van ‘het ontbijt der kolibries’. De kelk waaruit de kolibrie zijn vruchtensapje drinkt staat echter niet voor het grijpen. Die zit diep verstopt in de bloem.

Het is best moeilijk om een kolibrie te fotograferen. Maar het is ons gelukt...

Lange tong

Kolibries steken hun lange snavel diep in de kroonbuis van de bloem. Vervolgens rollen ze hun lange tong uit als een tapijtje om bij de nectar van de bloem te komen. Mochten ze er ondanks alle inspanningen toch niet bijkunnen, dan vliegen ze voor de gelegenheid even om, boren onderaan de bloem een gat en halen vervolgens alsnog de nectar eruit. De planten zijn hier natuurlijk helmaal niet blij mee, want op deze manier wordt het stuifmeel van de bloem niet verspreid. De nectar zit niet voor niets diep verstopt. Zo wordt de kolibrie gedwongen zich langs de voortplantingsorganen van de plant te bewegen, met als gevolg dat het stuifmeel van de ene naar de andere bloem wordt overgebracht. De rode kolibrie wordt op Aruba blenchi dornasol genoemd. Ook hij komt evenals zijn rode soortgenoot veel voor op het strandeiland, maar is wat schuwer naar mensen. Ten slotte kun je er ook de white-necked jacobin aantreffen, maar dan moet je geluk hebben. Want deze kolibrie is zeer zeldzaam.

Meer informatie over de vogels van Aruba

Bekijk het overzicht van de leukste columns over Aruba