Column: Zeldzame ontmoetingen met haaien op Aruba!

Sommige toeristen betreden met een zekere angst het kristalheldere water dat Aruba omspoelt. Ondanks het feit dat iedereen ze gerust heeft gesteld, zijn ze niet helemaal zeker van de zaak. Er blijft twijfel. Alle oceanen en wereldzeeën staan immers met elkaar in verbinding, bovendien bestaan er geen grenzen onder water. Zeebewoners kunnen dus op reis gaan. Zeebewoners kunnen de ene dag voor kust van Portugal dobberen om een paar maanden later zich in de Caribische Archipel te melden.

Haai op ArubaHaai.

Jaws

Haaien kunnen dat toch ook? Jaws kan toch ook zijn licht komen opsteken op Aruba! Deze vraatzuchtig geachte 'great white shark' kan toch ook zijn 'colgate smile' op het strandeiland komen tonen en pardoes in de ledematen van badgasten gaan happen? Het kan allemaal, maar de kansen zijn klein. Bijzonder klein. We moeten zelfs 60 jaar terug in de tijd voor het laatste haaienincident rondom de ABC-eilanden. Niet Aruba maar buureiland Curaçao was de locatie. Toegegeven, de haai die toen aan de poort klopte zorgde wel voor enige reuring. Wat er toen allemaal gebeurde had namelijk veel weg van een doldwaze Shakespeareaanse klucht. Een tragedie vol met desperaatheid, heldendom, ongebreidelde woede en uiteindelijk de dood.

Haai! Haai!

Op 30 maart 1952 begon de dag zoals zoveel dagen op Curaçao beginnen. Door de immer beukende tropenzon zochten veel mensen het strand op om verkoeling en vertier te vinden. Zo ook op 'Grote Knip', een surrealistische, serene baai in het noorden van Curaçao. Surrealistisch zou het die dag wel blijven, sereen allerminst. Een man die vanaf een rotsblok over de baai en de zee aan het turen was, kreeg bijna een hartverzakking toen hij een driehoekige vin met hoge snelheid door de wateroppervlakte zag snijden. De haai had zichzelf al binnen enkele meters van nietsvermoedende zwemmers gemanoeuvreerd.

De man sloeg direct alarm en schreeuwde noodkreten uit over de baai. Toen de badgasten de haai ook bemerkten voltrok zich een ware exodus uit het azuurblauwe oceaanwater. De in paniek verkerende waterrecreanten probeerden koortsachtig het strand te bereiken. Eenmaal op het strand aangekomen begonnen de meesten vervolgens als bezetenen de haai – die zonder enige vorm van schroom tot een paar meter van het strand was meegezwommen – te bekogelen met stenen en stukken koraal, met als doel om hem uit de baai te verdrijven. De stenenregen die de haai ten deel viel, ontketende echter bij de grote roofvis een ongekende razernij. De meeste mensen hadden veilig het strand bereikt, maar niet iedereen. Er lagen nog vier mensen, wat verder van de kust vandaan, in het water. De haai draaide zich om en richtte zijn vizier en woede op deze onfortuinlijke zwemmers.

Harpoen

Deze vier mensen – waaronder een kind van acht jaar – bevonden zich in twee groepjes van twee. De haai meldde zich eerst bij de man met het kind. Het kind was volledig in paniek en klemde zich stevig vast als een aapje om de rug van zijn vader. Dit weerloze tandem was uiteraard geen partij voor de haai en ondanks het feit dat man de levens van zijn kind en zichzelf te vuur en te zwaard probeerde te verdedigen, lukte het de haai zijn vlijmscherpe tanden te plaatsen in de bips, lenden en duim van de vader. Ondertussen was een man van de andere groep dapper naar het strijdtoneel gezwommen. Deze Amerikaan was toevallig met een harpoen aan het jagen op smakelijk visjes – in die tijd was harpoenvissen nog toegestaan op Curaçao, tegenwoordig is dat uit den boze – en kon nu dit vistuig inzetten om de levens van twee mensen te redden. Zijn harpoen was echter van een te licht kaliber om de haai het tijdelijke voor het eeuwige te laten verwisselen, maar door de gewaagde afleidingsmanoeuvre kregen de vader met het kind wel de gelegenheid veilig het strand te bereiken. De zwaar gewonde man werd met loeiende sirenes naar het ziekenhuis vervoerd waar de dienstdoende witjassen zich ontfermden over zijn letsels.

Lok-schaap

Ook de Amerikaan wist met veel kunst en vliegwerk de kust te bereiken, waarbij hij constant de haai van zich af moest meppen. Toen iedereen veilig aan wal stond was de haai allerminst van plan om het hazenpad te kiezen. Hij bleef kort langs het strand patrouilleren, voor de duvel niet bang. De mensen aan de kant bleven het dier maar bekogelen met alles wat ze in hun handen kregen, maar de vis wist van geen wijken. Op een bepaald moment werd besloten om hem dan maar te vangen. Men haakte een groot stuk schapenvlees aan een lijn en wierp het aas op korte afstand van het strand in de zee. De haai aarzelde geen moment en dook bovenop het schapenkarkas. Dit gebeurde met zoveel geweld dat het dier volledig vanuit het water doorschoof op het strand als een soort landingsvaartuig. Dat was net iets te overmoedig van de haai. Nu was hij plotseling in een omgeving waar hij niet meer oppermachtig was en de rollen waren dus omgedraaid. De hysterische menigte trok hem bij zijn staartvin nog verder het droge op. Wat volgde was een wrede lynchpartij waarbij de haai door de woedende en doorgedraaide menigte werd onderworpen aan een steniging. Een politiekogel door de schedel van de haai maakte uiteindelijk een einde aan zijn lijdensweg.

Haai op strand CuraçaoHaai in actie.

Citroenhaai

De haaienaanval op Curaçao was zeer uitzonderlijk. Er zijn in de literatuur geen incidenten met haaien, waar ook ter wereld, beschreven waarbij een enkele haai zo langdurig zo’n grote groep mensen heeft beziggehouden. Jaarlijks worden ongeveer honderd mensen door haaien aangevallen waarbij tien mensen het leven laten. Een groot deel van de aanvallen zijn bovendien nog uitgelokt. Overigens worden er per jaar meer mensen door olifanten doodgetrapt of krijgen een vallende kokosnoot op hun schedel, met fatale gevolgen, dan dat er mensen sterven als gevolg van haaienbeten. De haaienbeten-trend is trouwens wel iets stijgende omdat mensen steeds meer naar afgelegen gebieden reizen, waar eventuele noodzakelijke medische hulp minder goed beschikbaar is.

Er zijn mondiaal 470 verschillende haaiensoorten beschreven. In principe kunnen deze roofvissen zogezegd in alle watertjes opduiken. Water is onbegrensd. Maar ze hebben uiteraard wel hun voorkeuren. Op Aruba zijn met heel veel geluk tien verschillende soorten (ongevaarlijke) haaien te spotten. Deze dieren laten zich vrijwel niet zien. Onder andere Caribische rifhaaien, kortvinmakreelhaaien, zandhaaien en citroenhaaien tonen zich een enkele keer aan snorkelaars en duikers. Met name door overbevissing van potentiële prooivissen zijn haaien op Aruba een zeldzaamheid geworden. Bovendien zijn de wateren rondom het eiland te warm en te ondiep. Haaien vinden dat ook niet prettig. Vroeger werd er nog op Aruba veel (slacht)afval in de zee gekieperd. Dat trok de opportunistische haaien aan, maar met deze praktijken zijn ze inmiddels gestopt.

Ondier

In de krantenknipsels uit de tijd van het incident met de haai op Curaçao – de jaren 60 van de vorige eeuw – werd nog oneerbiedig gesproken van een 'ondier' en 'monster'. Toen in de jaren 80 van de vorige eeuw daar ook nog eens de film 'Jaws' bij kwam, hadden de haaien al het krediet bij de mensen verspeeld. Ze werden vogelvrij verklaard. Haaien waren ooit de baas over tweederde deel van de aarde. Ze waren ooit de absolute toppredator van de onderwaterwereld. Ze overleefden de afgelopen miljoenen jaren vijf grote natuurcatastrofes en hadden al 455 miljoen jaar lang geen vijand. Maar de tijden van rozengeur en maneschijn voor haaien zijn dus helaas voorbij. Sinds een halve eeuw hebben ze plots wel een belager van formaat en wankelt hun voortbestaan.

De beesten worden heden ten dage onder andere fel bejaagd om aan de gigantische vraag naar haaienvinnen uit Azië te voldoen. De handel in (illegale) haaienvinnen is nog lucratiever dan de mondiale drugs- en wapenhandel. Daarnaast zijn er tegenwoordig legio andere gevaren voor haaien die door mensen zijn gecreëerd. Dit zijn zorgwekkende ontwikkelingen. Haaien spelen namelijk een sleutelrol in maritieme ecosystemen. De dieren staan boven aan de top van de voedselketen en zijn in die hoedanigheid onmisbaar voor gezonde visbestanden in de wereldzeeën en oceanen.

Meer informatie over vissen op Aruba

Bekijk het overzicht van de leukste columns over Aruba

RIU Palace Aruba

All Inclusive Hotel RIU Palace Aruba

Ultra all inclusive genieten in het luxe 5-sterren hotel RIU Palace. Heerlijk relaxen direct aan het strand!

Meer info

Reisgids Aruba

Reisgidsen over Aruba

Ga jij op vakantie naar Aruba? Met dit reishandboek kom je op de mooiste plekjes van het eiland!

Meer info

Auto huren op Aruba

Huurauto Aruba

Trek er lekker op uit met je huurauto en ontdek Aruba! Boek je huurauto bij TUI Cars, een vertrouwd adres!

Meer info

Excursies Aruba

Jeepsafari Aruba

Jeepsafari's, duiken, zeilen, paardrijden en meer: bij Get your guide heb je de meeste keuze uit de leukste excursies!

Meer info

RIU Palace Aruba 

TIPWil jij onbezorgd genieten van een fijne vakantie op Aruba? En hou je van luxe? Dan is het 5-sterren RIU Palace echt een hotel voor jou! Het hotel is super de luxe en heeft een Ultra Al Inclusive formule. Dat is nog eens vakantie vieren zonder stress, heerlijk! Beoordeeld met een 8.4! Meer info & Direct boeken!

Catamaran Snorkel Tour met lunch en open bar

TIPDe zon op je huid, je haren in de wind: deze snorkeltour met catamaran is fantastisch! De kapitein brengt je naar de mooiste snorkelspots. Heerlijk luieren op het dek, af en toe spring je in zee en zie je prachtige vissen. Na het snorkelen staat er een heerlijk drankje voor je klaar. Dit wordt een dag om nooit meer te vergeten! Beoordeeld met 4.5 uit 5.0! Meer info & Direct boeken!

Zoek je een voordelige vakantie naar Aruba? Bekijk dan de last minutes en aanbiedingen!

TUI
De Vakantie Discounter
D-Reizen
D-Reizen

Columns Aruba

Bekijk het overzicht van de leukste columns over Aruba